Relacja z konferencji "Edukacja ekologiczna w rozwoju turystyki na obszarach przyrodniczo cennych

W dniach 12-14.11.2018 roku odbyła się kolejna konferencja z cyklu Turystyka wiejska. Nauka - Edukacja – Praktyka. Tym razem tematyka wydarzenia dotyczyła edukacji ekologicznej w rozwoju turystyki na obszarach przyrodniczo cennych. Konferencja była współorganizowana przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego i dofinansowana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W obradach uczestniczyło łącznie 85 osób z 13 województw, reprezentujących 8 parków narodowych, 5 zespołów parków krajobrazowych, 6 nadleśnictw, 16 uczelni wyższych, 1 ośrodek doradztwa rolniczego, 1 gospodarstwo agroturystyczne oraz trzy podmioty prowadzące własną działalność. Wydarzenia konferencyjne rejestrowało na bieżąco 2 przedstawicieli mediów. W obradach uczestniczył także gość z Wielkiej Brytanii – profesor Bernard Lane, od lat związany z tematyką rozwoju turystyki zrównoważonej.

W czasie pierwszego dnia konferencji podczas sesji terenowej w Wielkopolskim Parku Narodowym gospodarze przybliżyli specyfikę oferty edukacyjnej odwiedzanego obszaru chronionego.

Tematyka sesji plenarnej poruszona podczas pierwszego dnia wydarzenia miała pokazać różnorodność płaszczyzn edukacji ekologicznej oraz zachęcić do wymiany doświadczeń. 

Problematyka kształtowania wiedzy i świadomości ekologicznej wśród turystów, jak i mieszkańców była przedmiotem dyskusji w czasie sesji plenarnej. Swoimi doświadczeniami podzieliła się Izabella Engel z Biura Turystyki Przyrodniczej Dudek, od lat działająca w rejonie Ujścia Warty. Szymon Bijak reprezentujący PTTK pokazał jakie działania podejmowane są przez stowarzyszenie, w jaki sposób można dzieci i młodzież zachęcić do odkrywania przyrody w rzeczywistym, a nie wirtualnym świecie.

Elżbieta Kmita-Dziasek reprezentująca Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, skoncentrowała się na zagadnieniu edukacji ekologicznej i konsumenckiej, realizowanej w zagrodach edukacyjnych. Jak wykazała prelegentka rośnie znaczenie edukacji ekologicznej w ofercie wspomnianych zagród – jej udział szacuje się na poziomie przekraczającym 60% w stosunku do pozostałych bloków tematycznych.

Wagę działań edukacyjnych wśród społeczności lokalnych przedstawiła Joanna Adamczewska z Wigierskiego Parku Narodowego, prezentując różnorodność działań skierowanych zarówno do najmłodszych, jak i do starszych mieszkańców. Umiejętność interpretacji metod, technik i narzędzi stosowanych w edukacji była przedmiotem wystąpienia Bernarda Lena.

Kolejne dni konferencji obfitowały zarówno w ciekawe wystąpienia pokazujące studia przypadków z różnych ośrodków, jak i rezultaty badań prowadzonych przez takie jednostki Lasy Państwowe, parki narodowe czy uczelnie wyższe. Na potrzebę tworzenia właściwej infrastruktury i doboru personelu zwracał uwagę m.in. Andrzej Raj, dyrektor Karkonoskiego Parku Narodowego, a wyniki projektu edukacyjnego realizowanego wśród społeczności lokalnych przedstawiła Elżbieta Waliszewska-Lorent z Wolińskiego Parku Narodowego. Do kwestii percepcji obszaru chronionego przez mieszkańców odwołała się także Agnieszka Niezgoda (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu).

Prelegenci wielokrotnie zwracali uwagę na potrzebę stosowania w edukacji ekologicznej nowych metod, technik i narzędzi. Jako przykład Marek Dobroczyński (Ośrodek Edukacji Leśnej „Centrum Zarządzania Łęgami”) zaprezentował specyfikę działania Instalacji Rzeka w Ośrodku w Czeszewie, Agata Kobyłka (Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie) przedstawiła jak wykorzystać TRIno w edukacji dzieci i młodzieży, a Katarzyna Klimek (Nadleśnictwo Szczecinek) wskazała na zalety geocachingu w efektywności zajęć na terenach leśnych. Wiele interesujących spostrzeżeń dostarczyła także relacja Marii Rothert  z badań Lasów Państwowych (Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych) weryfikujących potrzeby i oczekiwania odwiedzających.

Na specyficzne potrzeby osób z dysfunkcją wzroku zwróciły uwagę Alina Zajadacz oraz Anna Lubarska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), wskazując jakie elementy infrastruktury należy uwzględnić konstruując ogrody sensoryczne.

Ważnym głosem w dyskusji była wypowiedź Marzeny Makowskiej-Iskierki (Uniwersytet Łódzki), dotycząca obecności elementów edukacji ekologicznej w programie studiów oraz specyfiki praktyk organizowanych na obszarach chronionych.

                Konferencji towarzyszyła także sesja posterowa ukazująca m.in. potencjał przyrodniczy Miechowszczyzny w kontekście kreowania oferty edukacji ekologicznej (zespół badawczy reprezentowany przez Kamilę Musiał i Beatę Grygierzec z Małopolski) oraz potrzeby najmłodszych grup odbiorców (Natalia Jakubowska z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu).

Istotnym elementem tegorocznej konferencji były warsztaty przyrodnicze prowadzone przez doświadczonych specjalistów - Krzysztofa Koniecznego (Fundacja Przyrodnicza „proNatura”), Jarosława Styperka (Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu), Michała Lorenca, Lecha Kaczmarka (Stacja Ekologiczna UAM w Jeziorach) i Kamila Szpotkowskiego (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). Dzięki tym zajęciom uczestnicy konferencji mogli poznać zasady prowadzenia bloga przyrodniczego, sposoby wykorzystania cyfrowych narzędzi w edukacji oraz tajniki jak sprzedać martwą naturę oraz to czego gołym okiem nie widać.

Dopełnieniem całego wydarzenia były dwie wystawy fotograficzne – Krzysztofa Koniecznego pt.: Światło na końcu Świata oraz Polskich Parków Narodowych.

Zgłoszone artykuły, w zależności od problematyki, będą publikowane w następujących czasopismach naukowych: Polish Journal for Sustainable Development, Economic and Regional Studies, Edukacja biologiczna i środowiskowa , Parki narodowe i rezerwaty przyrody,  Journal of Ecotourism oraz w monografii prezentującej studia przypadków (zostanie zamieszczona m.in. na stronach organizatorów).

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za aktywny udział oraz za stworzoną wyjątkową atmosferę, sprzyjającą wymianie wiedzy i doświadczeń!

 

Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji.

 

„Niniejszy materiał został dofinansowany ze środków NFOŚiGW. Za jego treść odpowiada wyłącznie Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu”